76 lat temu… 15 lipca 1943…

Kategorie Historia

76 lat temu…

15 lipca 1943 roku, w rocznicę bitwy pod Grunwaldem, żołnierze 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki złożyli przysięgę, w której była mowa o wiernej służbie ojczyźnie a zarazem o dochowaniu wierności Związkowi Sowieckiemu. Dywizja rozpoczęła szlak bojowy z Armią Czerwoną, walcząc m.in. w bitwie pod Lenino, uczestnicząc w wyzwalaniu Polski i w zdobyciu Berlina.

Dywizja powstała w wyniku starań komunistycznego Związku Patriotów Polskich i wniosku przedłożonego władzom sowieckich w kwietniu 1943 r. Jej dowódcą był ppłk Zygmunt Berling, który pozostał w ZSRS po ewakuacji armii polskiej tworzonej przez gen. Władysława Andersa. Zabiegi te były zgodne z intencjami sowieckimi.

Powstająca dywizja cierpiała na braki kadrowe. Znakomita większość polskich oficerów została bowiem albo zamordowana w Katyniu i Charkowie w 1940 roku albo opuściła ZSRS w szeregach armii Andersa. Do dywizji skierowano więc oficerów z Armii Czerwonej, na ogół nie znających języka polskiego. Część spośród tych oficerów miała pochodzenie polskie. Byli to także potomkowie zesłańców.

Stan etatowy dywizji wynosił ponad 11 tysięcy żołnierzy. W sierpniu Zygmunt Berling otrzymał sowiecki stopień generała. 1 Dywizja Piechoty im. T. Kościuszki pierwszy raz wzięła udział w walce 12 i 13 października 1943 roku w bitwie pod Lenino i poniosła ciężkie straty. Poległo lub zmarło z ran 510 żołnierzy, 652 uznano za zaginionych (część dostała się do niewoli niemieckiej), 1776 zostało rannych. Stanowiło to około 20 proc. stanu dywizji. Na taki rozmiar strat wpłynęło nieostateczne wyszkolenie, nieumiejętne dowodzenie, decyzja o rozpoznaniu bojem, skrócenie przez dowódcę armii, w skład której wchodziła dywizja, przygotowania artyleryjskiego.

W listopadzie 1943 roku nowym dowódcą dywizji został Wojciech Bewziuk, oficer skierowany z Armii Czerwonej. Był nim do końca wojny. 1. Dywizja Piechoty im. T. Kościuszki brała udział na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku w walce o przyczółki na Wiśle, w rejonie Dęblina, o warszawską Pragę we wrześniu 1944 roku oraz o Wał Pomorski w lutym 1945 roku i w walkach o wyzwolenie Kołobrzegu w marcu 1945. Uczestniczyła także w zdobyciu Berlina na przełomie kwietnia i maja 1945 roku.

#wmrokuhistorii #polska #historia #iiwojnaswiatowa #ciekawostki #gruparatowaniapoziomu #kalendarium #ciekawostkihistoryczne #zsrr #wojsko